Start

Wanneer duurzaamheid niet rijmt op voorzichtigheid

door Peter Haegeman, Secretaris-generaal CBB 

 

“Les betteraviers belges pourront utiliser des pesticides interdits par l’UE”. Of, de Belgische bietenplanters zullen pesticiden mogen gebruiken die de Europese Unie verboden heeft. Die sprekende titel zette de ernstige zakenkrant 'L’Echo' boven het artikel waarmee ze meldde dat de Raad van State de Belgische noodtoelatingen (120 dagen) voor neonicotinoïden (NNI) niet bij hoogdringendheid schorste.

Natuurlijk heb ik niet de ambitie om journalisten of eindredacteurs te vertellen hoe ze hun werk moeten doen. Maar deze titel, die duidelijk de toon zet, is even veelzeggend als kort door de bocht. Ik kan dus alleen maar - eens te meer - betreuren dat deze problematiek op dergelijke manier het nieuws haalt.

De Belgische suikerbiet-filière kreeg inderdaad, op basis van een sterk onderbouwd dossier, van de FOD Volksgezondheid de toelating om toch zaad dat met NNI omhuld is, te mogen uitzaaien. Dat de Raad van State het niet nodig vindt de toelating te schorsen tot er een uitspraak ten gronde is, sterkt me in de overtuiging dat het dossier niet bepaald met haken en ogen aan elkaar hing…

Die toelating is overigens geen blanco cheque. Ze gaat gepaard met een hele reeks (strikte) beperkingen om, vanuit het zogenaamde “voorzorgsprincipe”, de risico’s verbonden aan het gebruik van NNI te beperken. Uit voorzorg. Dat wil zeggen dat men eventuele gevaren zo beperkt mogelijk wil houden. Het woord “eventuele” is hier cruciaal, want definitief uitsluitsel over de vermeende negatieve effecten van neonicotinoïden is er niet.

Omwille van die beperkingen op de volgteelten, besloten veel bietplanters overigens vorig jaar, en ook nu weer, geen NNIomhuld zaad meer te gebruiken.

Het gaat hier ook niet over een gratuite gunst, wel over bittere noodzaak. Met die zaadomhulling kunnen we ons beschermen tegen de mogelijk desastreuze gevolgen van de vergelingsziekte die we zo proberen te bedwingen.

Dat het beperkt gebruik van omhulde zaden uiteindelijk niet tot een opstoot van de vergelingsziekte leidde, heeft onder meer met het weer in 2019 te maken. De wisselvalligheid daarvan kennende is het is verre van zeker dat we dit jaar even veel geluk zullen hebben…

De bietenteelt in ons land is, omwille van onze ligging en klimaat, uiterst gevoelig voor de vergelingsziekte. Dat de Europa de neonicotinoïden verbood, heeft er ook mee te maken dat deze in vele lidstaten geen essentieel onderdeel vormen van het arsenaal aan gewasbeschermingsmiddelen waarover een bietplanter moet kunnen beschikken.

Als wij, Belgen, achter deze zaadomhulling blijven staan, is dat ook omdat de alternatieven, namelijk veel minder gerichte vollebladsbespuitingen, minder efficiënt zijn, vaker moeten toegepast worden, minder veilig zijn voor de gebruiker en ook duurder.

Er was overigens ook interessante lectuur aan de andere kant van de taalgrens, in 'De Standaard'. Niet minder dan 447 jonge Vlaamse wetenschappers riepen daarin de Europese politici op om de regelgeving rond plantengenetica bij de tijd te brengen. Dat moet geen ideologisch debat worden over deregulering of niet. Waar het wel op aankomt, is ervoor te zorgen dat duurzame alternatieven ter beschikking staan wanneer bepaalde actieve substanties van de markt verdwijnen of niet meer toegelaten zijn. Zaadselectie en plantenveredeling kosten nu eenmaal tijd…

Ook de CBB is zich bewust van de maatschappelijke druk om minder gewasbeschermingsmiddelen, waaronder NNI, in te zetten. Dat gebeurde de voorbij decennia ook. We gebruiken nu maar een derde meer van de hoeveelheden van 30 jaar geleden. Verdere stappen zetten zal niet alleen tijd vergen, maar vooral ook meer middelen voor onderzoek en ontwikkeling van duurzame alternatieven.

Boeiende lectuur in de kranten dus de voorbije weken. Ik hoop dat u dit ook in deze editie van De Bietplanter vindt. Maar, nog meer, hoop ik in de komende weken op een succesvolle uitzaai voor elk van u!

 

 U kunt de gemiddelde bietenzaadprijzen 2020 raadplegen, door hier te klikken.

 

Klik hier om de laatste editie van De Bietplanter te raadplegen.

 

 

 

Leden