Start

Strijd tegen vergelingsziekte: een onrustwekkende balans

door Peter Haegeman, Secretaris-generaal CBB 

 

Weet u nog dat we vorig jaar, voor het eerst in decennia, bij ons, maar ook in de rest van Europa, weinig tot geen bieten konden uitzaaien met bietenzaad dat omhuld was met neonicotinoïden? Na lange discussies en een verbeten strijd van uw belangenverdedigers, verboden de Europese lidstaten deze actieve substanties en deze manier van werken immers. Alle rationele argumenten en vele studies ten spijt wonnen het voorzorgsprincipe en het bijenwelzijn het pleit. De bietplanters moesten zich maar terugplooien op de oude technieken, zoals veldbespuitingen, om ziektes en ongedierte aan te pakken.

En herinnert u zich nog hoe, tegen het begin van de suikerbietcampagne 2019/2020, er een geruststellende balans werd opgemaakt van dat eerste jaar zonder neonicotinoïden? Er was wel aandacht voor het niet altijd gunstige weer. Maar het wegvallen van de neonicotinoïden had zeker niet de rampzalige gevolgen op de teelt en het rendement van de suikerbieten die men voorspeld had.

En in België was er, ondanks de noodtoelating om toch zaden te omhullen en uit te zaaien, niet eens massaal gebruik van gemaakt. Met de strenge randvoorwaarden van die noodtoelating was dat niet verwonderlijk. Maar de “waarnemers” gingen ervan uit dat zelfs de telers niet meer in neonicotinoïden geloofden. 

Toen wij vorig jaar waarschuwden dat we misschien geluk hadden gehad, kregen we niet veel steun. De weersomstandigheden waren weinig gunstig voor schadelijke insecten en ziekten, en, na vele jaren gebruik van omhuld zaad, hadden deze zich waarschijnlijk nog niet meteen, tijdens het eerste seizoen zonder, kunnen doorzetten. Wanneer we er voor pleitten de neonicotinoïden nog niet definitief af te schrijven, werd ons zelfs verweten een achterhoedegevecht te voeren...

De laatste weken is dat discours echter omgeslagen. Dat heeft ongetwijfeld te maken met de toenemende druk die uitgaat van de bietenvlieg en van groene bladluizen, maar ook van de eerste symptomen van de vergelingsziekte die worden waargenomen. Niet alleen in België, maar ook in een aantal belangrijke bietproducerende landen zoals Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk verslechtert de situatie zienderogen. Onze collega’s laten dan ook al weken alarmerende geluiden horen.

We gaan daarom, in het kader van CIBE, de Europese beleidsmakers verder sensibiliseren en opnieuw op deze problemen wijzen. Waarom een beproefde en heel gerichte aanpak tegen de vergelingsziekte in de vuilbak kieperen, en daardoor bietentelers doen teruggrijpen naar minder efficiënte, minder duurzame en bovendien duurdere oplossingen? Dat alles gebeurt dan nog eens tegen de achtergrond van de “Farm to Fork”-strategie die de Commissie eind mei ontvouwde. Eens te meer blinkt deze strategie uit door de (blinde) wil om gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen, zonder met de concrete impact rekening te houden. Mooie objectieven dus, maar de weg ernaartoe maakt wel een boel slachtoffers…

En in eigen land gaan we luid en duidelijk ons pleidooi herhalen om nieuwe noodtoelatingen toe te kennen, ten minste voor de producten en actieve substanties die nog op de markt beschikbaar zijn.

Laten we duidelijk zijn: we verdedigen deze specifieke toepassing van neonicotinoïden, omdat omhulde zaden onmisbaar zijn in de “tool box” van de bietplanters om het voortbestaan van hun beroep zeker te stellen.

Het gebruik ervan is op dit moment de minst slechte oplossing, totdat er andere instrumenten worden gevonden die op alle vlakken efficiënter zijn: op economisch vlak voor het overleven van de planters, op het gebied van biodiversiteit voor de huidige samenleving, voor het terugdringen van de koolstofuitstoot voor de toekomstige generaties, ...

We hopen dat onze landbouwministers en de administratie Volksgezondheid evenveel pragmatisme en goede wil tonen als de voorbije jaren. Ze kunnen daarbij ongetwijfeld weer op de expertise van ons Bieteninstituut rekenen.

Laat me ook maar met een vraag eindigen. Herinnert u zich nog dat, naar aanleiding van het begin van de Covid19-crisis, er veel lippendienst bewezen werd aan de eigen Europese voedselvoorziening en de cruciale rol van de landbouw daarin De komende weken en maanden moet het maar eens duidelijk worden of dat gemeend was of slechts woorden in de wind…

 

 

 Klik hier om de laatste editie van De Bietplanter te raadplegen.

 

 

 

Leden