Een onvoorziene start van de campagne

13/11/2023 – De bietencampagne van 2023 markeert een ongekend begin met verrassend lage
suikergehaltes. Iedereen verwachtte dat we met lage suikergehaltes zouden beginnen, maar niemand had verwacht dat de campagne eind september zou
beginnen bij de Tiense met daggemiddelden onder 15,5° suiker. Sommige telers leverden bieten onder 14,5°S, wat volgens onze interprofessionele akkoorden
het minimum is om “suikerbieten” te mogen noemen.
Natuurlijk werd er snel een akkoord bereikt om deze leveringen niet meer te bestraffen dan nodig, en de suikergehalteschaal zal worden toegepast zonder
extra sancties.

In Fontenoy begon de campagne veel later, op 11 oktober, met iets betere suikergehaltes. Maar laten we hopen dat deze late start geen nadelige gevolgen zal hebben op late rooiingen en (te) lange opslagperiodes.

De oorzaken onder de loep

Het zal interessant zijn om volgende winter naar de ingenieurs van het KBIVB te luisteren als ze dit fenomeen analyseren, dat waarschijnlijk te maken heeft met een combinatie van verschillende ongunstige factoren, zoals laat zaaien, jeugdgroei die gehinderd wordt door droogte en oostenwind, en onophoudelijke regen van midden juli tot eind augustus, met alle gevolgen van dien in termen van late stikstofmineralisatie en bladproductie tot ver in het seizoen.
De (late maar explosieve) komst van cercospora bladziekte speelde zeker ook een rol in verschillende regio’s

Impact op prijzen en omzet

Op dit moment zijn de suikergehaltes gestegen, maar ze blijven teleurstellend. Heel vaak compenseren de wortelopbrengsten (waardoor de hoeveelheid suiker per ha een normaal niveau bereikt). Het probleem is dat, voor dezelfde hoeveelheid suiker per hectare, de formule voor het berekenen van de prijs per ton suikerbieten benadeelt de lage suikergehaltes. Aan de andere kant zal de prijs voor bieten (aan referentiesuikergehalte 18° voor RT en 17,5° voor Iscal) in 2023 waarschijnlijk hoger zijn dan in 2022. Velen van ons zullen zich dit jaar dus in een situatie bevinden waarin we ongeveer hetzelfde tonnage suiker per hectare produceren, met bieten betaald tegen een hogere basisprijs, maar met een ongunstige berekening van de prijs aan geleverde suikergehalte. Het resultaat van deze vergelijking zal zijn dat we gemiddeld een omzet per hectare zullen halen die ongeveer gelijk is aan die van afgelopen jaar.

Innovatie en investering bij de Tiense Suikerraffinaderij

Eind oktober huldigde de Tiense Suikerraffinaderij haar nieuwe diffusietoren in. Het is belangrijk voor een bedrijf om te communiceren over zijn investeringen en zijn langetermijnvisie. Een suikerfabriek is een zware industrie die alleen kan investeren als ze zicht heeft op haar toekomst. In het geval van de suikerfabriek in Tienen bestaat deze zichtbaarheid uit de wens van de Südzucker Groep om er een modelfabriek van te maken, zowel op het vlak van energieprestaties als op het vlak van waarde-creatie door eindproducten af te leveren die steeds beter aangepast zijn aan de behoeften van de verwerkende industrie. Tienen is ook een van de drie fabrieken van de Groep die verpakte producten voor directe consumptie produceert. Belgische telers woonden de inhuldiging bij en feliciteerden het management met deze investering, die de Belgische verankering van de Groep bevestigt. Zij hebben het management van Südzucker er ook aan herinnerd dat de toekomstige zichtbaarheid van de bietenbevoorrading onduidelijk is, gezien de aanzienlijke agronomische, klimatologische en economische risico’s en uitdagingen waarmee de teelt wordt geconfronteerd.

Uitdagingen in de oogstperiode

Er wordt geoogst, soms in moeilijke omstandigheden door de zware regenval sinds 20 oktober. Er was zelfs enige bezorgdheid over de zekerheid van de bevoorrading van de fabrieken, omdat de regen kwam op een moment dat de intensieve oogstfase voor de opslag op langere termijn nog niet was begonnen. Gelukkig profiteerden telers en loonwerkers van alle min of meer gunstige omstandigheden om de soms moeilijke oogstwerkzaamheden uit te voeren.

Bescherming van de bieten

Bietenbescherming is een onderwerp geweest van veel interprofessionele discussie na de ramp van vorig jaar. Iedereen heeft gekeken naar de redenen waarom we zoveel hectares hebben verloren die niet gerooid waren en waarom er zoveel bieten van de hopen zijn ‘afgeroomd’. En ik denk dat de hele sector zich heeft gerealiseerd dat we een fout hebben gemaakt bij het begrijpen van de regels voor goede praktijken voor het rooien en afdekken van bieten. In een artikel in deze krant wordt in detail uitgelegd hoe we dit moeten aanpakken, maar eerst en vooral moeten we ons realiseren dat de beroemde ‘graaddagen’, waarvan we dachten dat ze het basiscriterium waren voor een goede bewaring, ons hebben misleid.

De regel die we de afgelopen 10 jaar hebben gevolgd, was verkeerd en heeft de sector veel geld gekost in 2022! We dachten dat bieten slechts goed zouden blijven gedurende ongeveer 300 graaddagen (30 dagen bij een gemiddelde temperatuur van 10°, of 60 dagen bij 5°), en dat daarna de suikerverliezen exponentieel werden. Dit leidde ertoe dat veel boeren de oogst uitstelden tot steeds later, om bieten in goede staat te kunnen leveren aan suikerfabrieken die steeds later draaien.
Deze drempel van 300 graaddagen is in feite echter slechts een weerspiegeling van een gemiddelde van verschillende en soms extreme situaties. In werkelijkheid is de graaddagenregel niet geldig omdat deze vooral afhangt van de kwaliteit van de oogst (bietenverwondingen), de tarra in de hoop (al dan niet belucht) en de zorg die besteed wordt aan het maken van de hoop en het afdekken met TopTex.

Laten we het eens worden over enkele eenvoudige principes:

  • Oogst uw bieten in goede omstandigheden voor een schone, goed beluchte hoop en bieten met weinig schade!
  • Dek de hoop snel en voorzichtig af!
  • Houd er rekening mee dat de mate van droging van de hoop onder het zeil direct de impact van vorst zal bepalen (in een droge hoop zet vorst minder snel en minder diep in), en dat het daarom beter is om vóór 20 november te rooien dan erna!

Goed gerooide en goed beschermde bieten verliezen minder suiker op hoop en blijven langer goed! ■

Bruno De Wulf, Secretaris-generaal van de CBB

 Klik hier om de laatste editie van De Bietplanter te raadplegen.

 Klik hier om het laatste CBB-persbericht te raadplegen.